Türkiye’de gençlerin ve iş arayanların önemli bir bölümünün hedefi kamu sektöründe çalışmak. Düzenli maaş, iş güvencesi ve emeklilik beklentisi, kamu görevlerini cazip hale getiriyor. Ancak milyonlarca insanın istihdam sorununu yalnızca devlet kadrolarını artırarak çözmek mümkün değil. Asıl ihtiyaç, üretimi ve özel sektördeki istihdam olanaklarını artıracak bir ekonomik yapının kurulmasıdır.
Oysa her vatandaşın büyük bir fabrika kurmasına gerek yok. Küçük bir atölye bile ekonomik değer yaratabilir. Bir kişi ahşap ürünler, diğeri metal parçalar, bir başkası tekstil malzemeleri veya makine yedek parçaları üretebilir. Yeter ki insanların üretim yapabileceği, ürettiğini satabileceği ve emeğinin karşılığını alabileceği bir ortam oluşturulsun.
Küçük atölyeler, büyük bir ekonomik dönüşümün başlangıcı olabilir.
Türkiye’de sanayinin ihtiyaç duyduğu ara mallarının önemli bir bölümü, farklı üreticilerin uzmanlaşmasıyla karşılanabilir. Büyük fabrikaların kullandığı parçaları, bağlantı elemanlarını, ambalajları ve çeşitli yarı mamulleri küçük işletmeler üretebilir. Böylece hem ithalat ihtiyacı azaltılabilir hem de yerli üreticiler arasında güçlü bir ticaret ağı kurulabilir.
Bu modelin işsizliğin azaltılmasına da önemli katkısı olur. Üretim yapan her işletme, zamanla yeni çalışanlara ihtiyaç duyabilir. Bir atölyede iki kişiyle başlayan faaliyet, siparişler arttıkça beş, on veya daha fazla kişiye istihdam sağlayabilir. Üretim arttıkça gelir, ticaret ve vergi gelirleri de büyür.
Düzenli bir işte çalışan, primleri yatırılan ve geleceğini planlayabilen insanların sayısının artması, emeklilik tartışmalarının ekonomik boyutunu da değiştirebilir. Elbette emekli maaşlarının yeterliliği ayrı bir sosyal politika meselesidir. Ancak güçlü bir üretim ekonomisi, sosyal güvenlik sisteminin finansmanına katkı sağlayabilir.
Bunun için küçük işletmelere uygun koşullu kredi, vergi kolaylığı, mesleki eğitim, teknoloji desteği ve pazara erişim imkânları sunulmalıdır. Meslek liseleri ile üretim atölyeleri arasında iş birlikleri kurulmalı, kamu alımlarında yerli küçük üreticilere fırsat verilmelidir.
Türkiye’nin ihtiyacı yalnızca daha fazla memur değil, daha fazla üreten, istihdam yaratan ve katma değer sağlayan işletmelerdir. Çünkü ekonomik bağımsızlığın yolu, yalnızca tüketmekten değil, üretmekten geçer.