Türkiye’de ekonomik hayatın en çok tartışılması gereken konularından biri de para birimidir. Gayrimenkulden otomobile, kiradan bazı ticari sözleşmelere kadar doların bir fiyat belirleme aracı olarak kullanıldığına sık sık tanık oluyoruz. Bir adım daha ileri giderek ticari hayatımızda Türk Lirası yerine Amerikan Dolarını çok daha yaygın kullansak ne olur?
İlk bakışta cazip görünen bu düşüncenin ekonomik sonuçları oldukça karmaşıktır.
Dolar kullanımı yaygınlaşırsa fiyatların uluslararası piyasalardaki değerlerle karşılaştırılması kolaylaşabilir. Döviz üzerinden işlem yapan şirketler kur değişimlerinden kaynaklanan bazı belirsizlikleri azaltabilir. Özellikle ithalat ve ihracat yapan işletmeler açısından dolar üzerinden fiyatlandırma belirli kolaylıklar sağlayabilir.
Ancak madalyonun diğer yüzü çok daha önemlidir.
Bir ülkenin kendi para birimi üzerindeki kontrolünü kaybetmesi, ekonomik yönetiminin önemli araçlarından birini kaybetmesi anlamına gelir. Merkez Bankası para politikasıyla piyasayı yönlendirmekte zorlanır. Faiz kararlarının ekonomiye etkisi zayıflar. Üstelik doların değer kazanması durumunda, geliri Türk Lirası olan vatandaşın borçları ve harcamaları ağırlaşabilir.
Daha da önemlisi, devletin gelirleri, vergileri, maaş ödemeleri ve kamu harcamaları büyük ölçüde Türk Lirası üzerinden yürürken ticari hayatın dolara yönelmesi ciddi bir para birimi uyumsuzluğu yaratabilir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da dolarizasyonun para politikalarının etkinliğini azalttığına, ekonomik şoklara karşı kırılganlığı artırdığına dikkat çekiyor.
Bütün bunlar Türk Lirasını terk etmemiz gerektiği anlamına mı geliyor? Elbette hayır.
Asıl mesele, vatandaşın ve işletmelerin Türk Lirasına güvenmesini sağlayacak ekonomik koşulları oluşturmaktır. Bunun yolu üretimden, fiyat istikrarından, öngörülebilir ekonomik politikalardan ve satın alma gücünün korunmasından geçiyor.
Çünkü bir ülkenin parasının değeri yalnızca üzerinde yazan rakamla değil, o parayla satın alabildiği mal ve hizmetlerle ölçülür.
Unutmayalım: Başka ülkelerin parasını kullanarak ticaret yapabiliriz ama kendi ekonomimizin geleceğini başka bir ülkenin para politikasına teslim edemeyiz.
Türk Lirası sadece bir ödeme aracı değildir. Aynı zamanda ekonomik egemenliğin ve bağımsızlığın önemli unsurlarından biridir.
Sorulması gereken asıl soru şudur: Vatandaş neden kendi parasından uzaklaşıyor?
Bu soruya doğru cevap veremediğimiz sürece doların gölgesi ticari hayatımızın üzerinden eksilmeyecektir.
Sevgi ve Saygılarımla,,
İsteniş Hakan Tüplek
Haber : Yurtiçi Haberler
