Türkiye’nin kültürel mirasını koruma ve yurt dışına kaçırılan tarihi eserleri anavatanına döndürme kararlılığı meyvelerini vermeye devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy‘un katılımıyla İstanbul Arkeoloji Müzeleri‘nde gerçekleştirilen özel programda, ABD’den başarıyla iadesi sağlanan 100 eşsiz kültür varlığı ilk kez kamuoyuyla buluştu. Bu anlamlı buluşma, Türkiye’nin kaçakçılıkla mücadeledeki kararlılığını tüm dünyaya bir kez daha gösterdi.
Horoztepe ve Düver Eserleri Onlarca Yıl Sonra Evine Döndü
İade edilen 100 tarihi eser arasında en dikkat çeken gruplardan biri, Tokat’ın Erbaa ilçesindeki Horoztepe kökenli 40 eser oldu. Milattan Önce 2300 ile 2000 yılları arasındaki döneme tarihlenen bu eserler, yaklaşık 70 yıllık bir ayrılığın ardından yeniden Türkiye’ye kazandırıldı. Erken Tunç Çağı Anadolu medeniyetlerinin gelişmiş metal işçiliğini gözler önüne seren törensel müzik aletleri, silahlar ve metal kaplar, titiz bilimsel araştırmalar sayesinde tespit edilerek geri alındı.
Bir diğer önemli iade ise Burdur’un Düver köyünden kaçırılan 44 pişmiş toprak mimari levha oldu. ABD’deki J. Paul Getty Müzesinden teslim alınan ve Milattan Önce 6. yüzyıla tarihlenen bu eserler, İstanbul Arkeoloji Müzelerinde bulunan diğer parçalarla bir araya getirilerek bütünleştirilecek. Ayrıca Aphrodisias Antik Kenti’ne ait tarihi bir portre de geçmiş yıllara ait olay yeri tutanakları ve arşiv belgeleri sayesinde ülkeye geri getirildi.
Boubon Antik Kenti’nin Bronz Heykelleri Yeniden Bir Arada
Programın en heyecan verici kültürel olaylarından biri de Burdur’un Gölhisar ilçesindeki Boubon Antik Kenti‘nden kaçırılan eşsiz bronz heykellerin yeniden buluşturulması oldu. 1960’lı yıllarda yasa dışı kazılarla dünyanın farklı koleksiyonlarına dağıtılan heykellerin izi, uluslararası iş birliği ve detaylı hukuki süreçlerle sürüldü.
Lucius Verus, Septimius Severus, Caracalla ve Marcus Aurelius gibi Roma imparatorlarına ait heykellerin iade sürecinde eski fotoğraflar, müze envanter kayıtları ve bölge halkının tanıklıkları kilit rol oynadı. Bu kapsamda açılan Kaçış Yok Boubon sergisi, eserlerin kökenine duyulan saygının en somut göstergesi olarak ziyarete açıldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy’dan Kararlılık Vurgusu
Programda bir konuşma yapan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu sürecin sadece birer objenin naklinden ibaret olmadığını, asıl amacın eserlerin ait oldukları coğrafi ve kültürel bütünlükle yeniden buluşması olduğunu belirtti. Anadolu topraklarından yasal olmayan yollarla koparılan her bir mirasın peşini bırakmayacaklarını ifade eden Ersoy, iade operasyonlarına katkı sunan Manhattan Bölge Savcılığı, ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ve emeği geçen tüm bilim insanlarına teşekkürlerini iletti.
