COP31 Liderler Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı, küresel çevre sorunlarının ele alındığı kritik oturumlara sahne oldu. COP31 Başkanlığı, Uluslararası Enerji Ajansı ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu iş birliğiyle düzenlenen zirvede, atık yönetimi ve iklim krizi tüm boyutlarıyla masaya yatırıldı. Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleşen uluslararası buluşmada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan da önemli değerlendirmelerde bulundu ve küresel ölçekte acil eylem çağrısı yaptı.

Tek Kullanımlık Yaşam Tarzı ve Küresel Çöp Yükü

Toplantıda yaptığı konuşmada 1950’li yıllardan bu yana dayatılan tek kullanımlık tüketim alışkanlıklarının bugün ulaştığı korkutucu boyutlara dikkat çeken Emine Erdoğan, küresel çöpün yüzde 40’ını tek kullanımlık plastiklerin oluşturduğunu vurguladı. Katı belediye atıklarının 2050 yılına kadar iki katına çıkarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini belirten Erdoğan, bu tablonun sadece teknik bir çevre sorunundan ibaret olmadığını ifade etti. Yönetilmesi imkânsız hâle gelen atık yükünün arkasında derin bir zihniyet, kültür ve medeniyet krizinin yattığını dile getiren Erdoğan, bireysel ve toplumsal alışkanlıkların kökten değiştirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Gıda İsrafı ve Açlık Tehdidi

Dünya genelinde üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 30’unun israf edildiğini hatırlatan Emine Erdoğan, çöpe atılan gıdaların dörtte biriyle açlıkla mücadele eden yaklaşık 700 milyon insanın doyurulabileceğine dikkat çekti. Gıda atıklarının küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10’unu oluşturduğunu ve bu süreçte metan gazının kritik bir paya sahip olduğunu belirten Erdoğan, metan emisyonlarının küresel ısınmanın bugüne kadarki bölümünün yaklaşık üçte biriyle doğrudan ilişkili olduğunu kaydetti. İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan bu emisyonların azaltılması için değer temelli sistemlerin kurulmasının şart olduğunu belirtti.

Döngüsel Ekonomi ve Yerel Bilginin Gücü

İklim mücadelesinin teknik bir dile hapsedilmemesi gerektiğinin altını çizen Emine Erdoğan, toplumların benimsedeği geleneksel ve yerel pratiklerin döngüsel ekonomiye entegre edilmesini önerdi. Anadolu’daki tamir, yeniden kullanım, gıdayı değerlendirme ve mevsimlik ürünleri saklama alışkanlıklarının en eski döngüsellik örnekleri olduğunu ifade eden Erdoğan, yerel bilginin iklim değişikliğiyle mücadelede aktif olarak kullanılması gerektiğini belirtti. Organik atıkların kompost yoluyla toprağa kazandırılmasının yanı sıra büyük işletmelerde oluşan atıkların gübre ve hayvan yemi üretiminde değerlendirilmesinin önemine değindi.

2035 Hedefleri ve Uluslararası İş Birliği

Konuşmasının sonunda somut hedefler paylaşan Emine Erdoğan, 2035 yılına kadar belediye katı atıklarındaki artışın en az yüzde 50 oranında azaltılması ve döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15’e çıkarılması çağrısında bulundu. Yerel yönetimlerin, üreticilerin, gençlerin ve vatandaşların bu büyük dönüşümün ortakları hâline getirilmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin finansman, teknoloji ve bilgiye erişiminin kolaylaştırılmasının hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.