Sonbahar mevsiminin gelmesiyle birlikte yağışların artması doğada mantar popülasyonunu gözle görülür şekilde artırırken, uzmanlardan vatandaşlara yönelik son derece kritik ve hayat kurtarıcı uyarılar peş peşe gelmeye devam ediyor. Özellikle kırsal kesimlerde ve doğa yürüyüşlerinde rastlanan mantarların bilinçsizce toplanıp tüketilmesi, her yıl yüzlerce kişinin zehirlenmesine hatta trajik ölümlere davetiye çıkarıyor. Konuya ilişkin en yetkili isimlerden biri olan Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, kontrolsüz mantar tüketiminin doğurabileceği yaşamsal risklerin boyutlarına dikkat çekerek halkın bu konuda son derece bilinçli hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
Zehirli ve Zehirsiz Mantarı Ayırt Etmek Neden İmkânsız?
Halk arasında yaygın olarak bilinen ve mantarın zehirli olup olmadığını anlamaya yarayan yanlış inanışların bilimsel hiçbir geçerliliği bulunmuyor. Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, şapkalı mantarların bünyesinde barındırdığı tehlikeli toksinlerin pişirme yöntemiyle yok edilemeyeceğini ya da mantarın dış görünüşüne bakılarak zehirsiz olduğunun anlaşılamayacağını net bir dille ifade etti. Doğadan toplanan tek bir mantarın bile insan vücudundaki hayati organları tamamen işlevsiz hale getirebilecek kadar güçlü zehirler barındırabildiğini belirten yetkililer, bu durumun geri dönüşü olmayan sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.
İlk 2 ve 6 Saatte Görülen Belirtilere Dikkat!
Mantar zehirlenmelerinde klinik tablonun tüketilen türün zehir oranına ve bünyeye göre değişiklik gösterdiğini belirten Uzm. Dr. Mustafa Çetin, zehirlenme belirtilerinin ortaya çıkış süresine göre iki kritik evreye dikkat çekti. Tüketimden sonraki ilk iki saat içinde sersemlik, uyku hali, tansiyon düşüklüğü, bulanık görme, yüzde kızarma ve ağızda metalik tat gibi hafif görünen semptomlar baş gösterebiliyor. Ancak bundan çok daha tehlikeli olan ve altı saatten sonra etkisini gösteren ikinci evrede ise şiddetli bulantı, kusma, ishal, yüksek ateş ve karın ağrısı tablosuna eşlik eden doğrudan karaciğer ile böbrek yetmezliği gelişebiliyor.
Kültür Mantarı Tüketiminde Ambalaj ve Saklama Koşulları
Doğal mantarların yanı sıra marketlerden satın alınan kültür mantarlarının bile dikkatli tüketilmemesi halinde büyük riskler barındırdığını hatırlatan Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, ambalajlı ürünlerin son kullanma tarihlerinin mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. Ambalajı zedelenmiş, rengi kararmış veya çürümeye yüz tutmuş mantarların hassas bünyelerde anafilaktik şoka kadar varan ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabileceği uyarısında bulunuldu.
Zehirlenme Şüphesinde Hayat Kurtaran Adım: UZEM
Mantar tüketimi sonrasında yukarıda sayılan belirtilerden herhangi birini yaşayan vatandaşların hiç vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurması hayati önem taşıyor. Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, aynı mantarı tüketen tüm bireylerin gözlem altına alınması gerektiğini hatırlatarak, sağlık kurumlarının da acil durumlarda T.C. Sağlık Bakanlığı bünyesinde 7/24 hizmet veren Ulusal Zehir Merkezi (UZEM) 114 hattından antidot (panzehir) ve tedavi protokolü desteği alabileceğini sözlerine ekledi.
