Eczacılık mesleğinin geleceği, dijitalleşmenin sağlık alanındaki etkileri ve toplum sağlığını tehdit eden güncel sorunlar, İstanbul Kongre Merkezi’nde yoğun bir katılımla gerçekleştirilen Geleceğin E Hali kongresinde kapsamlı bir şekilde masaya yatırıldı. Üç gün süren organizasyonda, iki salonda eş zamanlı olarak 22 bilimsel oturum ve 18 firma oturumu düzenlenirken, alanında uzman 85 konuşmacı ve moderatör görev aldı. Yeni nesil eczane yönetimi, bütüncül sağlık, sürdürülebilir eczacılık ve dijital sağlık uygulamalarının öne çıktığı etkinlikte, eczacıların yalnızca ilaç temin eden birer merci değil, toplum sağlığı konusunda birinci basamak danışmanlık sağlayan kritik sağlık profesyonelleri olduğunun altı çizildi.
Zayıflama İğneleri ve Bilinçsiz Takviye Kullanımı Hayati Riskler Barındırıyor
Kongrenin en dikkat çekici oturumlarından birinde konuşan PGED Yönetim Kurulu Başkanı Ecz. Şule Dilek Yağçı Tüysüz, Tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 grubu ilaçların zayıflama amacıyla bilinçsizce tüketilmesinin ciddi sağlık sorunlarına davetiye çıkardığını belirtti. Söz konusu ilaçların sosyal medyada mucize zayıflama iğnesi olarak pazarlanmasının büyük bir yanılgı yarattığını ifade eden Tüysüz, bu ürünlerin yalnızca hekim kontrolünde ve uygun dozlarda kullanılması gerektiğinin altını çizdi. Bilinçsiz kullanımın mide-bağırsak sorunlarının yanı sıra pankreatit ve safra kesesi rahatsızlıkları gibi geri dönüşü olmayan hastalıklara yol açabileceği uyarısında bulundu. Öte yandan, PGED Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Aylin Özbey ise sağlıklı yaşam arayışıyla yaygınlaşan vitamin, mineral ve bitkisel takviye kullanımına karşı vatandaşları uyararak, kontrolsüz ürün tüketiminin karaciğer ve böbrekler üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu vurguladı.
Yapay Zekâ Destekli Sağlık Tavsiyeleri Yanıltıcı ve Tehlikeli Olabiliyor
Günümüzde hızla yayılan yapay zekâ destekli sohbet robotlarının sağlık alanında bilinçsizce kullanımına da kongrede geniş yer ayrıldı. Baş ağrısından cilt sorunlarına kadar pek çok rahatsızlıkta yapay zekâdan alınan yanıtlarla ilaç kullanmaya karar vermenin son derece riskli olduğu ifade edildi. Sohbet robotlarının hastanın geçmişini, alerjilerini ve halihazırda kullandığı diğer ilaçları her zaman doğru analiz edemeyeceği belirtilerek, hatalı doz ve ilaç etkileşimi bilgilerinin hayati tehlike yaratabileceği kaydedildi. Uzmanlar, yapay zekâdan elde edilen hiçbir sağlık verisinin hekim veya eczacı süzgecinden geçirilmeden asla uygulamaya konulmaması gerektiği konusunda hemfikir oldu.
Sahte İlaç ve İnternet Üzerinden Satılan Dermokozmetiklere Dikkat
Kongrede halk sağlığını tehdit eden bir diğer önemli başlık ise internet siteleri ve sosyal medya mecraları üzerinden pazarlanan sahte ve ruhsatsız ürünler oldu. PGED Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Pelin Tuba Fotan Ersoy, özellikle soğuk zincir gerektiren ilaçların uygun olmayan koşullarda saklanmasının etkilerini tamamen yitirmesine neden olduğunu belirtti. Kaynağı belirsiz, piyasa değerinin çok altında satılan ilaç ve dermokozmetik ürünlerin cazibesine kapılmamak gerektiği ifade edilirken, tüm bu ürünlerin yalnızca güvenilir tedarik zinciri olan serbest eczanelerden temin edilmesi çağrısı yinelendi.
Çocuklarda Ekran Bağımlılığı ve Dijital Şiddet Tehdidi
Etkinlikte ayrıca çocukların dijital dünyada geçirdikleri sürenin artışına paralel olarak yükselen obezite, hareketsizlik ve metabolik hastalık risklerine de dikkat çekildi. PGED Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Ayşem Jale Kıhtır, çocuklarda görülen şiddet eğilimlerinin ve davranış bozukluklarının yalnızca bireysel temelli değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Kontrolsüz ekran maruziyeti, şiddet içerikli dijital oyunlar ve sosyal izolasyonun çocukların psikolojisini olumsuz etkilediğini belirten uzmanlar, aileleri çocuklarının dijital alışkanlıklarını yakından takip etmeye davet etti.
