Türkiye nin bilim, teknoloji ve yenilik ekosistemindeki büyüme ivmesi hız kesmeden devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) Faaliyetleri Araştırması sonuçlarına göre, ülke genelindeki toplam Ar-Ge harcamaları rekor bir artışla 1 trilyon lira sınırına dayandı. Bir önceki yıla kıyasla 328 milyar 607 milyon lira artış gösteren gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması, toplamda 980 milyar 428 milyon lira seviyesine ulaştı. Bu finansal genişleme, Türkiye nin katma değerli üretim ve teknoloji odaklı kalkınma stratejilerinde kat ettiği mesafeyi net bir şekilde gözler önüne seriyor.
Ar-Ge Harcamalarının GSYH İçindeki Payı Yüzde 1,55 e Yükseldi
Ekonomik büyüklük içerisinde Ar-Ge yatırımlarına ayrılan pay da istikrarlı bir yükseliş trendi sergiliyor. Yapılan hesaplamalara göre, Ar-Ge harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı yüzde 1,46 oranından yüzde 1,55 seviyesine çıktı. Dolar bazında da önemli bir sıçrama kaydedilerek, toplam Ar-Ge harcamaları 19,8 milyar dolardan 24,8 milyar dolar seviyesine taşındı. Finansmanın kaynağı incelendiğinde, harcamaların yüzde 65 gibi çok büyük bir oranının mali ve mali olmayan şirketler tarafından gerçekleştirilmesi, özel sektörün inovasyon süreçlerindeki liderliğini ve iştahını açıkça kanıtladı. Yükseköğretimin payı ise yüzde 30,3 olarak kayıtlara geçti.
Ar-Ge Personeli 318 Bine Ulaşırken Kadın İstihdamı Dikkat Çekti
Teknolojik dönüşümün en temel unsuru olan insan kaynağı da 2025 yılında önemli bir büyüme kaydetti. Türkiye genelinde Ar-Ge faaliyetlerinde istihdam edilen personel sayısı 317 bin 982 kişiye ulaştı. Bu nitelikli ordunun içinde kadın araştırmacıların ve çalışanların oranı yüzde 34,1 olarak gerçekleşti. Bölgesel bazdaki dağılımda ise sanayi ve finans merkezlerinin ağırlığı göze çarptı. Ar-Ge harcamalarının yüzde 31,8 i İstanbul da, yüzde 30 u başkent Ankara da ve yüzde 9,5 i ise Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova illerini kapsayan TR42 bölgesinde gerçekleştirildi. İmalat sanayisinde yapılan Ar-Ge harcamalarının yüzde 47,7 sinin yüksek teknoloji, yüzde 40,7 sinin ise orta-yüksek teknoloji alanındaki girişimlerce yapılması, sanayideki teknolojik dönüşümün hızlandığını tescilledi.
Bakan Kacır: Ar-Ge Faaliyetlerinde Tarihi Rekorlar Kırdık
TÜİK tarafından duyurulan çarpıcı verileri değerlendiren Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye nin inovasyon yolculuğundaki kararlılığını vurguladı. Bakan Kacır, yaptığı açıklamada, Türkiye nin Ar-Ge ve yenilik ekosisteminin üniversiteler, teknoparklar, Ar-Ge ve tasarım merkezleri, yenilikçi girişimler ve nitelikli araştırmacılarla her geçen gün daha da güçlendiğini belirtti. Bakan Kacır, toplam harcamaların yüzde 65 inin doğrudan şirketler tarafından yapılmasının özel sektörün AR-GE vizyonunu gösterdiğini belirterek, Türkiye nin küresel teknoloji yarışındaki konumunu her geçen gün sağlamlaştırdığının altını çizdi.
